|
رضا کاظمی
"لیوتار" به نقل از "ویتگنشتاین" می گوید: سخن گفتن مبارزه است. و "فوکو" معتقد است هر نوع آفرینش هنری یک کوشش ضدگفتمانی است. با این دو پیش زمینه موجز ودرخشان بخش بزرگی از راه این نوشته را در همین آغاز پیمودم.آیا نفد یک جور آفرینش است؟
نقد هنری و به شکل خاص تر نقد سینمایی، در شکل مطلوبش قطعا یک آفرینش هنری است.آفرینشی از جنس نگارش.
بازگویی خط روایت فیلم هم به نوع نقد بستگی دارد. برای نمونه: خیلی نابکارانه و ساده گیرانه است که داستان فیلمی را که روی پرده است و هرکس بخواهد می تواند ببیند در نقد برای دیگران بازگو کنید (اصلا کارکرد خلاصه داستان فیلم که نشریات سینمایی جدا از متن منتقد در آغاز نوشته او منتشر می کنند همین است) این فرق دارد با تحلیل فیلمی از چند دهه قبل یا فیلمی ناشناخته که احتمالا خیلی ها یا کسانی ، آن را ندیده اند و نوشته شما یک جور پیشنهاد برای تماشای آن تلقی می شود. اصلا گاهی کارکرد نقد این است که کسانی که فیلم را ندیده اند با خواندن چند خط از نقد به دیدن آن ترغیب می شوند.
یک اصل هم در موارد مجاز تعریف داستان وجود دارد و اینکه گره های اساسی داستان را نباید هدر داد و لذت دیدن فیلم را از خواننده گرفت.مورد استثناء باز هم فیلمهای چندین سال پیش است که احتمالا بیشتر سینمادوستان دیده اند . در این جور مواقع توصیه من به خواننده نقد این است که روی جمله ها تاکید نکند و خواندن با دقت نقد را به بعد از تماشای فیلم موکول کند. خود من همیشه نقدها را این گونه می خواندم: از سر و وسط و ته نقد منتقد مورد علاقه ام چند خط می خواندم و اگر حس می کردم با فیلم خوبی روبرو خواهم شد یا حتی فیلمی که محل مناقشه های اساسی است حتما به تماشای فیلم می رفتم و بعد همه نقد را از اول تا به آخر می خواندم و دیدگاهم را با نویسنده نقد مقایسه می کردم.
اینجا با مهمترین حلقه این زنجیره روبرو می شویم:واقعیت این است که خواننده های نقدهای سینمایی به مرور به نامهای خاصی در منتقدان گرایش پیدا می کنند و این کاملا سلیقه ای است. پس از مدتی مخاطب برای تسهیل گزینش فیلم دیدن خود به سلیقه منتقد مطلوبش اعتماد می کند.
وقتی بخش مهمی از مخاطبان نشریات سینمایی برخی گزینشهای خود را به سلیقه های منتقدان خاصی نزدیک میکنند چگونه میشود از کنار تاثیر نام ها گذشت؟
اگر سینما کاملترین هنر روزگار ما و برآیندی از رویاها و لطایف انسان است قطعا برآمده از درونی ترین لایه های اجتماعی و فرهنگی سرزمنیهای مختلف است.با آنالیز و تشریح بسیاری از آثار سینمایی می توان به عمیق ترین خواسته ها و سرکوفتگی های ملت ها رسید.می توان دیدگاه های جامعه شناسانه و هستی شناسانه و فلسفی مردم آن سرزمین را بازخوانی کرد و… این ها همه کار نقد سینمایی است و اگر جایی جامعه شناس ،فلسفه دان، حقوق دان یا ادیب به قلمرو نقدسینمایی پا بگذارد حاصل کار درخشان خواهد بود. نقد فیلم نقد احوالات و جریانهای اجتماعی – فرهنگی - سیاسی و باورمندی و کلیشه های رفتاری مردم است. نقد فیلم در کلیتش دقیقا نقدی سیاسی- اجتماعی است.
منبع:ماهنامه سینما و ادبیات «آدم برفی ها»
|
عضويت در خبرنامه نظرات.
نمايش/پنهان جعبه نطرات
